Maria Lichtmis – welke kaarsen zijn ecologisch verantwoord?

Het is Maria Lichtmis vandaag. De kinderen hebben traditiegetrouw weer hun buik volgegeten met pannenkoeken, ik heb ondertussen wat research gedaan naar kaarsen. Want ondanks al die pannenkoeken vieren we vandaag vooral het laatste lichtfeest in de reeks van 2x 40 dagen. Het idee hierachter is dat je al je oude kaarsstompjes opbrandt plaats maakt voor nieuwe. Het is het feest van het steeds sterker wordende licht en het ontwaken van Moeder Aarde onder de grond. 

IMG_4813

“In oude avonturenromans gebeurt het nog wel eens: de held(in) verdwaalt, krijgt honger en eet in wanhoop een meegebrachte kaars op. Toen kon dat nog, want kaarsen waren destijds van bijenwas. Tegenwoordig zelden meer. Waarom niet? En is dat vooruitgang?”

KAARSEN

Persoonlijk heb ik niet zoveel met kaarsen. Zo rond de kersttijd vind ik het wel gezellig, maar de rest van het jaar heb ik er geen staan. Misschien ben ik niet romantisch genoeg aangelegd en staan kaarsen voor mij niet synoniem met gezelligheid, zoals dat voor vele wel zo is. Van kandelaars hou ik dan weer wel, en aangezien die zonder kaarsen ook zo nutteloos lijken heb ik er toch in staan. En af en toe laat ik de schoonmaakster ze afstoffen…

Een grootverbruiker van kaarsen ben ik dus niet, maar toen mijn aandacht een tijd terug gegrepen werd door een artikel over het produceren van kaarsen besloot ik er toch een klein onderzoekje naar te doen. Want blijkbaar is het een product waar je je letterlijke en figuurlijk makkelijk aan kan branden…

COMPOSIETKAARSEN

Composietkaarsen zijn de meest verkochte kaarsen. Het zijn de kaarsen die je vindt in de meeste supermarkten, woonwinkels en warenhuizen. Ze zijn makkelijk verkrijgbaar, goedkoop, en in alle kleuren en geuren beschikbaar.

De kaarsen zijn gemaakt van een mengeling van paraffine en stearine. Paraffine is een reststof van aardolieraffinage. Het wordt snel zacht, maar brandt fel en is goedkoop. Stearine is kunsthars, geperst uit verzeept plantaardig of dierlijk vet. Het brandt helder, druipt niet en wordt niet slap. Van beide soorten zijn pure kaarsen te koop, maar vooral de combinatie levert een basis op om op grote schaal goedkope kaarsen te kunnen produceren.

Er zijn echter ook nadelen: paraffinekaarsen walmen doorgaans meer dan natuurlijke kaarsen. in die uitstoot zit o.a. een lage dosis van kankerverwekkende stoffen zoals benzeen. Bij normaal gebruik is dit geen drama, maar chemisch geparfumeerde kaarsen zijn beter te vermijden. Vooral ook omdat die stinken 😉

Dan zijn er natuurlijk ook nog bijenwaskaarsen: duurder dan de chemische varianten, maar doorgaans branden ze minder snel op.

BIJENWASKAARSEN

Bijenwas is een duurzaam product. De kaarsen roken nauwelijks en er is geen verdamping of verbranding van ziekmakende toxines. Sterker nog: ze hebben een zuiverende werking op het binnenklimaat. Bijenwas heeft een typische gele kleur en een honingkleur. Ik vind dat juist een pluspunt, maar voor wie daar niet van houdt is er ook een witte variant verkrijgbaar die minder sterk ruikt.

Bijenwas is een restproduct van de honingbijen, mits enkel de door hen afgeschreven raten worden gebruikt. Echte veganisten vermijden natuurlijk alle bijenproducten, maar hier wint mijn jeugdsentiment het van mijn diervriendelijke verstand.

SOJAKAARSEN

Sojakaarsen zijn gemaakt van pure sojabonen. De sojateelt is ook discutabel, gelukkig bestaan er ook biologische varianten van de sojakaars. Ze bevatten sowieso geen paraffine, waardoor er 90% minder roetvorming is dan bij klassieke composietkaarsen. Bovendien branden ze langer en schoner. Ze zijn wel duurder dan hun chemische broertje.

ECO- KAARSEN

De producent van deze theelichtjes beweert dat dit de milieuvriendelijkste kaarsen ter wereld zijn. Ze worden geproduceerd op basis van oliehoudende biomassa uit herwinbare grondstoffen, en er worden geen grondstoffen gebruikt die zouden kunnen dienen als levensmiddel of veevoer.

Theelichtjes zijn trouwens verkrijgbaar als alle soorten kaarsen die ik hierboven heb genoemd. Wijwel altijd hebben ze een aluminium cup, maar wie goed zoekt kan ook cuploze vinden.

Zie je het licht niet meer tussen al deze informatie? In plaats van kaarsen te kopen kan je ze altijd nog zelf maken van een sinaasappel en olijf- of zonnebloemolie. Zorg ervoor dat het steelte (= de lont) goed doordrenkt is met olie – wacht daarom een paar uur voordat je de kaars aansteekt na het maken. Het deksel kan uiteraard worden weggelaten voor meer lichtopbrengst.

WAT BATEN KAARS EN BRIL…

Net zoals voor zoveel dingen geldt ook hier dat het niet makkelijk is om het goed te doen. De consument wordt verleid om het goedkoopste product te kopen, zonder dat men op de hoogte wordt gebracht van mogelijke alternatieven. Het lijkt wel alsof je enkel na lang onderzoek er achter kan komen wat het minst schadelijke product is voor het milieu en de gezondheid. En dat vind ik erg, want h=wie heeft daar nou tijd voor? Waarom is de maatschappij zo ingericht dat het economisch belang altijd voorop lijkt te staan? Zo af en toe neem ik wél tijd voor een klein onderzoekje. Lees vooral mee met mijn zoektochten, en doe er je voordeel mee dat je weet dat er ook alternatieven zijn.

Keuzevrijheid – dat is pas eerlijk.

Bron:

  • Milieudefensie magazine, maart 2008
    Het hele artikel leest u hier.

Brand jij graag kaarsen in huis? En voor welke kaarsen kies je dan en waarom?

Comments

comments