Fair Wear Friday # Groen katoen en poenkatoen

Afgelopen dinsdag schreef ik over Wereld Waterdag en haalde daarbij kort aan hoeveel liter water er gemiddeld nodig is voor het maken van één jeans: 8000 liter. Dat zijn heel wat douchebeurten (55), planten-water-geef-momenten en glazen drinken. Omdat ik niet alle informatie in één artikel kwijt kon en ik, als ingewijde in de mode-industrieproblematiek, toch wel erg geschrokken was, hierbij nog een extra aflevering over het watergebruik in de katoenindustrie. Omdat elke druppel telt en ook groen katoen dorst heeft.

Over het sociale aspect van Groen Katoen had ik het al eerder. Vandaag wil ik de waterkwestie belichten. Een gortdroog stuk zonder grapjes – er is weinig vermakelijks aan.

POENKATOEN

Poenkatoen is voor de textielindustrie wat de plofkip is voor de vleesindustrie: het gaat over lijken en alles wordt gemeten in de maat van geld. Er wordt per jaar genoeg katoen verbouwd om 18 shirt per persoon ter wereld te maken. Bij de teelt ervan wordt echter heel veel bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt. Dat is niet alleen enorm schadelijk voor de katoenboeren, maar voornamelijk voor de landbouwgrond in het gebied. De giffen + de kunstmest dringt tot in het grondwater – water dat elders weer wordt opgepompt als drinkwater of voor huishoudelijk gebruik.

De katoenplant is zelf ook een dorstige plant: voor de opbrengst van een halve kilo (dat is een jeans en een shirtje) is zo’n 10.000 liter water nodig. Nu zou dat nog te overzien zijn als het alleen een kwestie van planten en water was, maar er wordt enorm veel water gebruikt vanwege de vele pesticiden. 16% van alle pesticiden ter wereld wordt immers gebruikt om katoen te verbouwen.

Ongeveer de helft van de kosten van de katoenteelt zit in het gif. Gif dat in grote jerrycans opgeslagen wordt, waarna de lege jerrycans vervolgens door de arbeiders worden gebruikt om drinkwater in te halen. Hergebruik is dus niet altijd een goed idee, zo blijkt. Nadat de katoenoogst tot stof is geweven kost het kleuren en de antikrimpbehandelingen nóg eens enorm veel. Veel chemische stoffen, veel water én ongeveer een miljoen ziekenhuisopnames per jaar door pesticidenvergiftiging bij textielarbeiders (bron: World Health Organisation).

GROEN KATOEN

Biologische katoenplantjes drinken evenveel als reguliere katoenplanten, dus ook biologische katoenteelt kost nog steeds enorm veel water. Er worden echter geen gifstoffen, kunstmest, bestrijdingsmiddelen en pesticiden gebruikt, dus daar zit de grote milieuwinst. Voor de boeren is dit nog steeds heel hard werken, maar omdat het meer opbrengt schakelen steeds meer boeren over. Dat het gezonder is voor hen én hun grond is voor hen mooi meegenomen, maar helaas kunnen veel boeren de overstap niet maken uit die motivatie. De vraag is dan ook of consumenten massaal voor biokatoen willen kiezen (als ze nieuw katoen kopen, maar dat is een andere discussie) zodat de vraag hiernaar toeneemt. De markt zal vanzelf op die vraag reageren en zo krijgen steeds meer boeren de kans om over te gaan op biologische landbouw.

VERDRONKEN KALVEREN IN DE LANDBOUW

De katoenbouw kost dus enorm veel water. Er worden wel steeds meer initiatieven gelanceerd om het waterverspilling tegen te gaan en al het water efficiënt te gebruiken, maar dit is pas gebeurt nadat het kalf verdronken is. Spreekwoordelijk dan, want bijvoorbeeld het Aralmeer in katoenland Oezbekistan is sinds de intensieve katoenteelt in de jaren 1960 gekrompen tot slechts 15% van wat het ooit was. Als je weet (en dat wist ik ook niet) dat het ooit het op 3 na grootste meer ter wereld was, dan snap je dat er heel wat liters water ‘weg’ zijn. Weggepompt naar katoenplantages. En zelfs dat is mislukt, want door de vele lekken in de leidingen is een groot deel van het water niet eens op de plantages aangekomen. Alle vissoorten die er leefden zijn dood en in plaats van een enorm zoetwaterbekken is het gebied nu veranderd in een zoutwoestijn. Wat dat voor de mensen daar betekent hoef ik vast niet uit te tekenen.

JEANS ZIJN WATERBLAUW

Oezbekistan is een groot katoenland, maar ook in India en China worden grote hoeveelheden water gebruikt om katoen te verbouwen: gemiddeld 7500 liter per jeans. Gemiddeld, want het maakt nogal uit of het gaat om katoen uit Oezbekistan (10310 liter), uit India (20211 liter) of uit China (4710 liter). Deze verschillen zijn voornamelijk te wijten aan het klimaat. Hoe warm het is in een regio en hoeveel regen er valt op welk moment in het jaar bepaalt hoeveel water er verdampt en hoeveel irrigatie nodig is.

Gemiddeld komt er nog 500 liter water tijdens het productieproces aan te pas: verven (142 liter), bleken (30 liter), printen (188 liter) en de afwerking (136 liter) van de jeans. Opnieuw zijn dit gemiddelden, er is bijvoorbeeld meer water nodig om het effect van een lichte en versleten spijkerbroek te krijgen dan voor een donkere jeans. Die versleten look, die je vanzelf krijgt door de broek veel te dragen, kost dus enorm veel grondstoffen.

Eigenlijk zou slijtage juist een statussymbool moeten worden: hoe versletener een broek, hoe meer ze is gedragen, hoe duurzamer de aankoop is geweest. Moest ik invloed hebben op de heersende mode; ik zou er meteen een statement van maken!

Bronnen:

  • Dit is een goede gids, Marieke Eyskoot, uitgeverijKeff & Dessing i.s.m. Boekerij, 2017
  • One World

Ik weet dan wel veel van de sociale problemen en de milieuproblematiek in de kledingindustrie, van modetrends weet ik echter maar weinig. Ik stem in elk geval voor verbanning van bootcuts en stem vóór skinny jeans! Dat scheelt weer een paar cm2 stof 🙂 Voor een ander dan hé, ik draag geen jeans.

Comments

comments

4 comments on “Fair Wear Friday # Groen katoen en poenkatoen

  1. Goed punt! Ik droeg zelf jaren lang altijd mijn jeans totdat ze echt kapot waren bij de dijen en niet meer gedragen konden worden. Zo gek dat dit is veranderd. Net zoals de kwaliteit van de jeans. Naar mijn insziens waren ze eerder veel dikker. Ik heb toevallig een broek vorige week gekocht bij Weekday (100% bio katoen) en die is ook van dik materiaal gemaakt.

    pssst.. de jurkjes zijn binnen! Yay! Ik ga ze morgen aanpassen 🙂
    Kim onlangs geplaatst…Outfit: Meet my eco jeansMy Profile

    1. Ik draag zelf helemaal geen jeans, al jaren niet, dus kan het ook niet vergelijken. Niet uit ethische overweging, maar omdat het niet mijn stijl is 🙂
      Wordt er dan ook al beknibbeld op de dikte van de stof? Zou de term ‘sjoemeljeans’ al bestaan?

Comments are closed.