De vlinderstoel van Arne Jacobsen

Mooie stoelen vinden die én lekker zitten én stijlvol zijn én kidsproof én duurzaam geproduceerd én die een lange levensverwachting hebben én betaalbaar zijn… Dat was geen gemakkelijke zoektocht. Of wel eigenlijk, aangezien mijn opa en oma deze stoelen al tientallen jaren hebben en wij hen gewoon hebben nageaapt. Tweedehands vonden we 6 originele Vlinderstoelen van Arne Jacobsen. 

vlinderstoel arne jacobsen

De vlinderstoel (3107) werd in 1955 ontworpen door de Deense architect en designer Arne Jacobsen. Onze stoelen komen uit 1992 en zijn daarmee geen vintage maar “gewoon tweedehands”. Gelukkig maar, want  hoewel het ontwerp  en de productiewijze zijn nog altijd hetzelfde zijn als in de beginjaren, was de prijs nu een stuk aangenamer dan wanneer de stoelen 25 jaar ouder of 25 jaar nieuwer waren geweest.

Origineel wil zeggen dat ze gemaakt zijn door Fritz Hansen, de officiële dealer van het ontwerp. Zij verkochten meer dan 5 miljoen exemplaren van de stoel op 60 jaar tijd. Eén van de redenen waarom deze stoel zo succesvol is geworden, is de ergonomische vormgeving waardoor het zitcomfort van de vlinderstoel onverwacht hoog is. Inmiddels zijn er meerdere varianten van dit icoon te verkrijgen onder de noemer ‘Serie 7” van designfabrikant Fritz Hansen. Wellicht is het niet alleen een van de meest verkochte designerstoelen ter wereld, maar ook een van de meest gekopieerde. Toch blijft ze ook vandaag de dag nog ontwerpers inspireren om er een herinterpretatie van te maken.

HERKOMST

Na de Tweede Wereldoorlog was er een groot tekort aan materialen en middelen om meubels te fabriceren. Er werd geexperimenteerd met het maken van stoelen die in massaproductie genomen konden worden en waar maar weinig materiaal voor nodig was. Het kuipgedeelte van de vlinderstoel bestaat uit gebogen fineerhout van 7 lagen met daaronder fijne poten van chroom, gemonteerd met een verbindingselement. Daarmee voldeed de stoel perfect aan het economisch en ecologisch omspringen met de beschikbare materialen toentertijd. Tegenwoordig is ze er in diverse kleuren en afwerkingen (lak, houtstructuur, esdoorn, beuken, etc). Ook kan de stoel gestoffeerd worden met leer of een andere soort bekleding.

De vlinderstoel wordt net net zo gemaakt als in de begintijd, alleen zijn de technieken iets verfijnder geworden. Er komt echter nog altijd veel handwerk bij kijken en dat geeft de stoel een extra dimensie. De stoel is licht en stapelbaar en uiterst praktisch. Niet alleen in het dagelijks gebruik, maar ook voor transport en verpakking is dit een voordeel.

Hier kan je het filmpje van de productie van de stoelen bekijken – waardoor duidelijk is dat er nog altijd veel handwerk komt kijken bij het fabriceren ervan. Het is door dit soort informatie dat ik nog meer van een ontwerp ga houden, maar ik heb nu eenmaal een zwak voor sterke verhalen.

TOEKOMST

Het is de vlinderstoel gelukt om de tand des tijds de doorstaan. De stoel uit de jaren ’50 is nog altijd een zeer geliefd ontwerp en misstaat ook zeker niet in moderne interieurs. Het is een bescheiden ontwerp, maar de opvallende vorm voegt ook wat toe aan elke ruimte. Ook in openbare ruimtes – omdat de stoel makkelijk stapelbaar is, is ze daar ook graag gezien.

Deze stoel heeft an zich niet zoveel te maken met ecodesign in de betekenis van transparante herkomst (ze worden wel in Denemarken gemaakt), maar omdat het een veelzijdige designklassieker is met een tijdloos karakter heeft dit ontwerp een lange levensverwachting. Niet alleen het ontwerp zelf, de stoelen worden nog altijd nieuw geproduceerd, maar juist ook de oudere exemplaren worden voor grof geld verhandeld als zijnde ‘vintage’. Het materiaal, het ontwerp, alles is er aan gedaan om tientallen jaren plezier te hebben van de stoelen.

Wanneer de stoel echt niet meer als stoel bruikbaar is, kan ze altijd nog worden herwerkt tot kunstobject. Zo ontworpen studenten van Thomas More creaties van afgekeurde zitschelpen. Wanneer ook deze moeten worden afgebroken, dan kunnen de verschillende materialen makkelijk van elkaar worden gescheiden om te worden gerecycleerd.

De vlinderstoelen laten zich moeiteloos combineren met onze vier (vier!) rode Tripp Trapp stoelen van Stokke – Scandinavisch en Scandinavisch past goed bij elkaar. Welke stoelen zie jij zitten?

Comments

comments

6 comments on “De vlinderstoel van Arne Jacobsen

  1. Mooie stoelen; die zou ik ook wel zien zitten! Of de Eamesstoelen (Plastic chair DAW)! Of die van Matthias De Ferm, die het uiteindelijk werden voor onze eetkamer! In staal en hout, dus wat duurzaamheid van de materialen betreft, alleszins al helemaal ok 🙂 We gaan ze binnenkort hebben, dus ben er superbenieuwd naar (en stiekem hoop ik ooit het budget bijeen te sparen om zo’n Eames als bureaustoel te kopen 🙂 Want ook al is de kuip in plastic (en dus eigenlijk een materiaal dat ik probeer te vermijden), ze zijn zooo mooi 🙂 En hebben inderdaad ook wel een lange levensverwachting, net zoals de schoontjes uit deze blog.

    1. We hebben inderdaad ook getwijfeld over de Eamesstoelen. Die stonden al jaren en jaren en jaren op mijn verlanglijstje – ik vind ze zo mooi! Uiteindelijk hebben we ze niet gekocht omdat er zoveel nepvarianten in omloop zijn die nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. Ik zou zeker de echte willen, want ik ben tegen namaak (die trouwens ook helemaal niet waardevast zijn), maar ondertussen hebben al zoveel mensen die kopies dat de echte helemaal niet meer op waarde worden geschat… Stomme reden he, want als je het zelf weet dat ze echt zijn zou dat toch genoeg voldoening moeten geven! Maar ze blijven prachtig 🙂

      1. Wat bedoel je je juist met kopies? Vallen voor jou de nieuw door Vitra geproduceerde Eamesstoelen daar ook onder (die naar oud model worden gemaakt, maar waar wel ook andere kleuren dan toen beschikbaar) of heb je het over “echte” kopieën? Voor mij zijn de nieuwe van Vitra nog steeds “echte” Eamesstoelen, zij het dan geen originele uit de jaren ’50?
        Gewoon nieuwsgierig naar jouw definitie 🙂

        1. De stoelen die nu nieuw worden gemaakt door Vitra hebben de rechten van de originele ontwerpen. Die vind ik dus echt 🙂
          Er zijn echter ook een heleboel replica’s die er vrijwel exact zo uitzien als de originelen, maar die nieuw worden verkocht voor 1/8 van de Vitra-prijs ongeveer… Zoek maar eens op Eames replica en je zal zien wat ik bedoel.
          Deze mening deel ik dus volledig: http://www.woonblog.be/2014/05/echt-of-namaak-design-kopen.html
          Er is ook nog een uitzending geweest van “Voor hetzelfde geld” over designstoelen, maar die kan ik online niet terugvinden…

          1. Ja inderdaad, die replica’s, daar word ik ambetant van! Een minimum aan respect voor een ontwerper zou toch wel mogen… We bekijken “echt” en “kopie” dus duidelijk op dezelfde manier 🙂
            Degene op mijn verlanglijstje is zo’n “nieuwe echte”; de “originele echte” zijn gewoon té duur voor mijn portemonnee (hier in Zürich is een leuke vintage winkel, maar daar kost zo’n exemplaar makkelijk 800 à 1000 euro; logisch, maar er zijn grenzen aan hoeveel een stoel mag kosten 😉 ).

Comments are closed.