De rol van de consument bij duurzaam ontwerpen #4

#4 DE ROL VAN DE CONSUMENT IN DE GEBRUIKSFASE

Anders dan bij bijvoorbeeld elektrische apparatuur, vervoer of voedsel, is de impact van spullen of meubels tijdens de consumptiefase gering. De rol van de consument bij duurzaam ontwerpen zou juist in deze fase zichtbaar moeten zijn, toch? Een meubel is wel aan slijtage onderhevig, maar hoe degelijker iets in elkaar zit, hoe langer een product kan meegaan. De impact van zulke goederen is het grootst tijdens de productiefase – en de uiteindelijke afdanking.

Het is aan een ontwerper om een product zo milieuvriendelijk als mogelijk te produceren. Hier hangt echter een prijskaartje aan dat uiteraard aan de consument wordt doorberekend. Het is echter vrijwel nooit duidelijk voor een potentiële klant waarop een prijs van een product is gebaseerd. Zou een prijs worden opgesplitst in de verschillende kosten en winstpercentages, dan zou een consument inderdaad verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor de keuze voor een al dan niet milieuvriendelijk geproduceerd product. Als een consument dan kiest voor een goedkoop geproduceerd item, is hij daardoor mede verantwoordelijk voor de impact daarvan op de planeet.

WAT VALT ER TE KIEZEN?

Het is voor consumenten niet gemakkelijk om een ontwerp te kiezen wat op een eerlijke manier is geproduceerd of wat een lange levensverwachting is. Het is niet zo dat er, net zoals bij bijvoorbeeld voedingswaren, labels worden geplakt op ‘verantwoorde ontwerpen’. Hoe exclusiever het product, hoe beter waarschijnlijk de productiefase is gekend. Bij grote meubelketens, of simpelweg bij het kiezen van een nieuwe haarborstel, is het echter niet zo makkelijk om te weten wat je koopt.

Tegelijk zijn het juist de grote ketens die in hun marketingstrategie uitpakken met hun duurzame beleid. De contradictie tussen massaal produceren en willen verkopen – en tegelijk zinspelen op de milieuvriendelijkheid van sommige van hun producten. Anderzijds: beter dit dan helemaal niets doen om hun impact te verkleinen. Het geeft alleen echter wellicht een misleidend beeld aan de consument…

En zelfs als de impact is geweten, hoe maak je dan de keuze tussen een kastje van geperst zaagsel ( = restmateriaal) dat nog geen jaar mooi blijft, of een tafel van dubieuze herkomst die waarschijnlijk nog aan de kleinkinderen kan worden doorgegeven? Willen mensen in deze tijd nog wel meubels voor altijd? Is eco niet één van de laatste factoren waar rekening mee wordt gehouden bij het kopen van een nieuw nachtkastje.

De vraag is ook hoe groot de markt is voor écht eerlijke productie. De vraag naar goedkope spullen blijkt immers nog altijd gigantisch groot te zijn. Ik denk hierbij aan deze reclame tijdens de troonswissel in België:

Bron: http://www.newsworksbelgium.be/na-de-koninklijke-aankondiging-de-koninklijke-advertenties/

Om deze fase te verduidelijken heb ik een case bijgevoegd als voorbeeld van de rol die een consument kan spelen bij ecodesign. Hier kan je dat lezen.

De komende dagen zal ik hier steeds dieper op ingaan. Het wordt een heuse 6-delige minireeks over duurzaam ontwerpen – oftewel een pleidooi om de verantwoordelijkheid voor ecodesign meer bij de consument te leggen.

 

 

Zie ook:

Comments

comments