De rol van de consument bij duurzaam ontwerpen #1

#1 VAN GEBRUIKSVOORWERP TOT AFVAL TOT KROONJUWEEL

Deze foto toont het vintage schattenrek van mijn driejarige dochter. Ik moet dit er wel bij schrijven, want anders zou iemand kunnen denken dat het een rek vol afval is. Niets is echter minder waar: de glimmende snoeppapiertjes, kapotte doppen, gebroken touwtjes, weggewaaide verfkaartjes, verregende confetti en gebruikte rietjes zijn door haar geüpgraded tot museumschatten. 

In haar ogen bestaat er geen afval en betekent duurzaam design dat een ontwerp de moeite waard is om te koesteren. Ze heeft een open blik en kan daarmee verder in de toekomst kijken dan de gemiddelde consument momenteel doet.

DE MAATSCHAPPELIJKE VRAAG NAAR DUURZAME PRODUCTEN

In de voedselindustrie wordt er door steeds meer consumenten bewust keuzes gemaakt.  Niet alleen door bepaalde producten te kopen of juist te laten staan, maar vooral de verschuivende tendens is maatschappelijk voelbaar. Biologisch geteeld, lokaal verbouwd, seizoensproduct, … het zijn maar een paar van de omschrijvingen waarmee wordt uitgepakt in winkels, restaurants of op een etentje bij de buren. Eerlijk eten is ‘in’.

Ook in de mode is fairtrade letterlijk steeds meer terug te zien in het straatbeeld. Steeds meer consumenten stellen vragen bij het productieproces van hun kleding en de arbeidsomstandigheden waaronder deze is gemaakt. Grote ketens spelen daar op in door met flikkerende reclames te wijzen op hun (geringe!) bijdrage, kleine duurzame merken vinden een markt en bij opening van elke nieuw filiaal van een goedkoop concern wordt er luidkeels geprotesteerd door een steeds groter wordend publiek. Kortom: fast-fashion ligt onder vuur en fair-fashion vindt steeds gretiger aftrek.

Maar hoe prangend is de vraag naar eerlijk geproduceerde meubels, gebruiksspullen en interieurobjecten? Ontwerpers en grote ketens strooien kwistig rond met begrippen als ecodesign, maar wat houdt het eigenlijk in? En is de consument gevoelig voor deze marketingstrategie?

DÉ DEFINITIE VAN DUURZAAM BESTAAT NIET

Eco, bio, duurzaam, fairtrade, respect voor mens en milieu… Het zijn maar een paar termen die tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt worden voor alle mogelijke producten. ‘Duurzaam’ lijkt een flexibel begrip te zijn, onderhevig aan mode, tijd en locatie. Duurzaamheid is hot en aangezien het geen beschermd begrip is wordt het als containerbegrip gebruikt om vaak commerciële doeleinden te promoten. Duurzaamheid verkoopt – ook in design

duur·zaam (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord; vergrotende trap: duurzamer, overtreffende trap: duurzaamst
1 lang durend
2 weinig aan slijtage of bederf onderhevig
3 het milieu weinig belastende.
(Van Dale woordenboek)

Voor mij is duurzaamheid méér dan groen. Duurzaamheid handelt eerlijk in het heden om zo te zorgen dat wereld in de toekomst ook een fijne plek blijft

Duurzame producten hebben, in mijn ogen, een productieproces dat eerlijk is voor milieu én mens. Daarnaast is het een product dat een lange levensduur heeft. Idealiter voldoen alle producten aan alle voorwaarden, maar in de praktijk zal de consument vaak keuzes moeten maken tussen één of twee voorwaarden. Voor mij zijn de drie gelijkwaardig: zo zijn gerecycleerde materialen goed het milieu, fairtrade is eerlijk voor de arbeider en designklassiekers hebben doorgaans een langere levensverwachting dan dat ik heb…

De komende dagen zal ik hier steeds dieper op ingaan. Het wordt een heuse 6-delige minireeks over duurzaam ontwerpen – oftewel een pleidooi om de verantwoordelijkheid voor ecodesign meer bij de consument te leggen.

Comments

comments

One thought on “De rol van de consument bij duurzaam ontwerpen #1

Comments are closed.