De achtergrond van het Michaëlsfeest

Veel mensen hebben het lastig nu de herfst gaat beginnen. Niet alleen de blaadjes dalen neer, maar ook hun levensmoed en positiviteit keldert evenredig met het zakken van het aantal zon-uren en de temperatuur. Maar morgen is het Michaël, het feest van de moed en de kracht. Niet alleen de moed om draken te verslaan, maar ook om je herfstdepressie te lijf te gaan. Michaël is een van de aartsengelen en de overwinnaar van de draak – oftewel het kwaad. Het is geen feest van de goeden tegen de slechten, hoewel dit actueler is en dichterbij komt dan we zouden willen… Het is vooral een feest dat ons er aan herinnert dat we onze eigen zwarte kant moeten zien te verslaan. 

silhouetlamp De Noest

AARTSENGEL

In de christelijke verhalen is het de aartsengel Michaël die de draak heeft overwonnen. Het woord aartsengel komt uit het Grieks en betekent “opperboodschapper”, oftewel een engel die een bijzondere plaats inneemt. Een aartsengel heeft dus niets te maken met het feit dat hij op aarde zou zijn neergedaald.

In de Bijbel wordt zijn naam maar enkele keren genoemd, maar steeds als strijdende Michaël die de mens wil leiden en behoeden voor het kwaad. In de kunst is hij vele malen afgebeeld en beschreven. Er zijn duizenden afbeeldingen van hem uit de tijd van de collectieve beleving: voor de één ongeloofwaardig, voor de andere werkelijkheid.

Michaël is trouwens geen Christelijke “uitvinding”. In alle culturen, overal ter wereld en in alle tijden werd en wordt de machtsverhouding tussen licht en donker op de voet gevolgd… Het is een universeel feest, omdat niets menselijker is dan de innerlijke strijd tussen goed en kwaad…

De draak is niemand minder dan de duivel, die de duistere machten verlichamelijkt. het is het beeld voor de materialistische, egoïstische hebzucht die ons bedwelmt en ons onze ontwikkeling onmogelijk wil maken. Rotbeest!

DRAKENDODER

Het verhaal gaat dat Michaël ons helpt de strijd aan te gaan met de draak die in onze eigen onderwereld huist. Wat voor draak dat dan ook is, en in welke vorm dan die kracht zich ook uit. Zweverig verhaal? Misschien geloven we nu niet meer allemaal in Michaël, maar ik denk dat niemand kan ontkennen dat we een zwarte kant hebben die onze positieve gedachten en daden af en toe lijkt te beheersen. Hoe fijn zou het dan zijn als we ook het vertrouwen zouden hebben dat we die kant ook kunnen bestrijden?!

De symbolische waarden van het feest gaan over de alertheid die de mens moet hebben om het kwaad in de wereld op te merken en te bestrijden. Het gaat over moed, dapperheid en koenheid. Het is een oproep aan de mensen om de duistere machten te herkennen en een halt toe te roepen.

SINT-JORIS EN DE DRAAK

In de loop der tijd zijn de verhalen over Michaël veranderd en aangepast aan de “actualiteit”.  Wanneer een goddelijk wezen werkzaam wil zijn op aarde, kan het zich bedienen van een mens. Voor Michaël is dit een historische figuur: de Romeinse ridder Joris, die leefde rond 300 na Christus. Joris zou een koningsdochter uit handen van een draak hebben gered, door God gezonden om de mensen van de draak te verlossen. Uiteraard was dit ook gelijk een oproep om zich tot het Christendom te bekeren. Maar je mag al eens iets vragen, als je net een bloeddorstige draak hebt verslagen.

Net als het verhaal van Michaël heeft ook de legende van Joris vele kunstenaars geïnspireerd. En de directeuren van de Efteling, die ook.

MICHAELSFEEST

Op de Steinerschool wordt elk jaar het Michaëlsfeest gevierd. Het is een “levend feest”; dat wil zeggen dat er geen historische gebeurtenis wordt herdacht, zoals in bijna alle andere (Christelijke) feesten wel het geval is. Er wordt niets herdacht, er wordt alleen gezinspeeld op de ontwikkeling die nog vóor ons ligt. Het gaat om het aanwakkeren van de daadkracht en de moed tot handelen. Vermenselijking van je innerlijke kracht, dát is wat het Michaëlsfeest mogelijk wil maken.

Bij deze korte achtergrondinformatie heb ik Rudolf Steiner buiten beschouwing gelaten. Niet omdat hij niets waardevols heeft gezegd over het Michaëlsfeest, maar omdat ik niet weet in hoeverre mijn lezers mee zijn met de antroposofie, of hoeveel zij er over zouden willen leren…

Durf jij jouw zwakheden onder ogen te zien en te bestrijden? Welke kracht is er voor nodig om jouw draken te verslaan?

Comments

comments